សំណួរ-ចម្លើយ(ជំពូក៣ មេរៀនទី១ រស្មីសំយោគ)

ជំពូក៣

មេរៀនទី១ រស្មីសំយោគ

១-ហេតុអ្វីបានជាភាវរស់ត្រូវការថាមពល?

ព្រោះកោសិកានៃសារពាង្គកាយប្រើប្រាស់ថាមពលនៅពេលកោសិកាត្រូវការដើម្បីពំពេញសកម្មភាពផ្សេងៗចាំបាច់នៃជីវិត ដូចជា ការលូតលាស់ធំធាត់ ការបន្តពូជ ការរំលាយអាហារ ការបញ្ចេញចោល ដំណកដង្ហើម បំលាស់ទី ការធ្វើចលនា...។

២-តើជាតិពណ៌បៃតងក្នុងស្លឹករុក្ខជាតិមានឈ្មោះអ្វី? ស្តុកទុកនៅកន្លែងណា? វាមាននាទីដូចម្ដេច?

មានឈ្មោះថា ក្លរ៉ូភីល ស្តុកទុកនៅក្នុងក្លរ៉ូប្លាសនៃកោសិកា។ ជាតិពណ៌នេះ មាននាទីចាប់យកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យស្តុកទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងដំណើររស្មីសំយោគ។

៣-តើរុក្ខជាតិទទួលបានថាមពលយ៉ាងដូចម្ដេច?

រុក្ខជាតិទទួលបានថាមពលដោយផ្ទាល់ពីពន្លឺព្រះអាទិត្យនៅពេលធ្វើរស្មីសំយោគ។

៤-ដូចម្ដេចហៅថា រស្មីសំយោគ? ចូរពណ៌នាពីដំណាក់កាលទី១និងទី២នៃដំណើររស្មីសំយោគ។

រស្មីសំយោគ ជាដំណើរការដែលកោសិកាចាប់យកថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ហើយប្រើប្រាស់ថាមពលនេះដើម្បីផលិតអាហារចេញពីកាបូនឌីអុកស៊ីដនិងទឹក។ ដំណើររស្មីសំយោគមាន ២ ដំណាក់កាលគឺ៖

• ដំណាក់កាលទី១៖ការស្រូបថាមពលពន្លឺពីព្រះអាទិត្យៈ កោសិកាប្រើប្រាស់ក្លរ៉ូភីលសម្រាប់ចាប់យកថាមពលពន្លឺពីព្រះអាទិត្យ ហើយបំប្លែងថាមពលនេះទៅជាថាមពលគីមី។
• ដំណាក់កាលទី២៖ ការផលិតគ្លុយកូសៈ កើតមាននៅក្នុងក្លរ៉ូប្លាសនៃកោសិកា ដោយត្រូវការរូបធាតុដើមពីរគឺទឹក និងកាបូនឌីអុកស៊ីដ។ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ថាមពលគីមីបានពីដំណាក់កាលទី១ ត្រូវបានប្រើសម្រាប់រួមផ្សំរវាងកាបូនឌីអុកស៊ីដនិងទឹក ហើយបង្កើតបានគ្លុយកូស និងអុកស៊ីសែ។

៥-ចូរសរសេរសមីការសង្ខេបដំណើររស្មីសំយោគ។

៦-តើសារធាតុចាំបាច់សម្រាប់រស្មីសំយោគមានអ្វីខ្លះ?

ទឹក(H₂O) និងកាបូនឌីអុកស៊ីដ(CO₂)

៧-តើផលិតផលរបស់រស្មីសំយោគមានអ្វីខ្លះ?

គ្លុយកូស(C₆H₁₂O₆) និងអុកស៊ីសែន(O₂)

៨-ហេតុអ្វីបានជារុក្ខជាតិត្រូវការទឹកជាចាំបាច់?

ព្រោះទឹកជារូបធាតុដើមដ៏សំខាន់សម្រាប់ដំណើររស្មីសំយោគ ទឹកជួយរក្សាសំណើម និងសីតុណ្ហភាព ហើយជួយរក្សាលំនឹងប្រតិកម្មគីមីផ្សេងៗក្នុងកោសិកា ព្រមទាំង ជាសារធាតុរំលាយ អាចពង្រាវសូលុយល្យុង។

៩-តើផលិតផលនៃដំណើររស្មីសំយោគ មានប្រយោជន៍យ៉ាងដូចម្ដេច?

• គ្លុយកូស ជាប្រភពថាមពលចម្បង។ គ្លុយកូសមួយចំនួន ត្រូវបំប្លែងជាសមាសធាតុផ្សេងៗ ដូចជា សែលុយឡូស ប្រូតេអ៊ីន និងលីពីដជាដើម សម្រាប់ការលូតលាស់និងទ្រទ្រង់សារពាង្គកាយ។ ឯគ្លុយកូសលើស ត្រូវបានស្តុកទុកក្នុងទម្រង់ជាអាហារបម្រុងសម្រាប់តម្រូវការនៅពេលក្រោយ។
• អុកស៊ីសែន ចាំបាច់ក្នុងដង្ហើមកោសិកាដើម្បីបញ្ចេញថាមពល។ វាជួយឱ្យខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ ហើយចូលរួមរក្សាស្ថេរភាពនៃកាបូនឌីអុកស៊ីដនិងអុកស៊ីសែនក្នុងបរិយាកាសផែនដី។

១០-តើកត្តាអ្វីខ្លះមានឥទ្ធិពលទៅលើដំណើររស្មីសំយោគ?

• អាំងតង់ស៊ីតេពន្លឺ
• សីតុណ្ហភាព
• បរិមាណឧស្ម័នកាបូនិក
• ទឹកនិងសារធាតុខនិក។

១១-ហេតុអ្វីបានជាគេថា ដំណើររស្មីសំយោគ ជាដំណើរស្រូបថាមពល?

ពីព្រោះ ប្រភពថាមពលដំបូងនៃដំណើររស្មីសំយោគគឺជា ថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ដែលត្រូវបានស្រូបយកដោយជាតិពណ៌បៃតងហៅថា ក្លរ៉ូភីល។ បន្ទាប់មក ថាមពលនេះ ត្រូវបានបំប្លែងជាថាមពលគីមីសម្រាប់ភ្ជាប់កាបូនឌីអុកស៊ីដនិងទឹកឱ្យទៅជាគ្លុយកូសនិងអុកស៊ីសែន។

ចុចមើលខ្លឹមសារមេរៀន រស្មីសំយោគ